http://dharmawiki.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Adiparva_Adhyaya_49_%28%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AF%29 2026-05-05T23:43:04Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.35.4 http://dharmawiki.org/index.php?title=Adiparva_Adhyaya_49_(%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AF)&diff=120718&oldid=prev 2019-10-16T11:50:36Z

<p>new pg</p> <p><b>New page</b></p><div>शौनक उवाच<br /> <br /> यदपृच्छत्तदा राजा मन्त्रिणो जनमेजयः।<br /> <br /> पितुः स्वर्गगतिं तन्मे विस्तरेण पुनर्वद॥ 1-49-1<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> शृणु ब्रह्मन्यथापृच्छन्मन्त्रिणो नृपतिस्तदा।<br /> <br /> यथा चाख्यातवन्तस्ते निधनं तत्परीक्षितः॥ 1-49-2<br /> <br /> जनमेजय उवाच<br /> <br /> जानन्ति स्म भवन्तस्तद्यथा वृत्तं पितुर्मम।<br /> <br /> आसीद्यथा स निधनं गतः काले महायशाः॥ 1-49-3<br /> <br /> श्रुत्वा भवत्सकाशाद्धि पितुर्वृत्तमशेषतः।<br /> <br /> कल्याणां प्रतिपत्स्या[मि]म विपरीतं न जातुचित्॥ 1-49-4<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> मन्त्रिणोऽथाब्रुवन्वाक्यं पृष्टास्तेन महात्मना।<br /> <br /> सर्वे धर्मविदः प्राज्ञा राजानं जनमेजयम्॥ 1-49-5<br /> <br /> मन्त्रिण ऊचुः।<br /> <br /> शृणु पार्थिव यद्ब्रूषे पितुस्तव महात्मनः।<br /> <br /> चरितं पार्थिवेन्द्रस्य यथा निष्ठां गतश्च सः॥ 1-49-6<br /> <br /> धर्मात्मा च महात्मा च प्रजापालः पिता तव।<br /> <br /> आसीदिह यथावृत्तः स महात्मा शृणुष्व तत्॥ 1-49-7<br /> <br /> चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मस्थं स कृत्वा पर्यरक्षत।<br /> <br /> धर्मतो धर्मविद्राजा धर्मो विग्रहवानिव॥ 1-49-8<br /> <br /> ररक्ष पृथिवीं देवीं श्रीमानतुलविक्रमः।<br /> <br /> द्वेष्टारस्तस्य नैवासन्स च द्वेष्टि न कञ्चन॥ 1-49-9<br /> <br /> समः सर्वेषु भूतेषु प्रजापतिरिवाभवत्।<br /> <br /> ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव स्वकर्मसु॥ 1-49-10<br /> <br /> स्थिताः सुमनसो राजंस्तेन राज्ञा स्वधिष्ठिताः।<br /> <br /> विधवानाथविकलान्कृपणांश्च बभार सः॥ 1-49-11<br /> <br /> सुदर्शः सर्वभूतानामासीत्सोम इवापरः।<br /> <br /> तुष्टपुष्टजनः श्रीमान्सत्यवाग्दृढविक्रमः॥ 1-49-12<br /> <br /> धनुर्वेदे तु शिष्योऽभून्नृपः शारद्वतस्य सः।<br /> <br /> गोविन्दस्य प्रियश्चासीत्पिता ते जनमेजय॥ 1-49-13<br /> <br /> लोकस्य चैव सर्वस्य प्रिय आसीन्महायशाः।<br /> <br /> परिक्षीणेषु कुरुषु सोत्तरायामजीजनत्॥ 1-49-14<br /> <br /> परीक्षिदभवत्तेन सौभद्रस्यात्मजो बली।<br /> <br /> राजधर्मार्थकुशलो युक्तः सर्वगुणैर्वृतः॥ 1-49-15<br /> <br /> जितेन्द्रियश्चात्मवांश्च मेधावी धर्मसेविता।<br /> <br /> षड्वर्गजिन्महाबुद्धिर्नीतिशास्त्रविदुत्तमः॥ 1-49-16<br /> <br /> प्रजा इमास्तव पिता षष्टिवर्षाण्यपालयत्।<br /> <br /> ततो दिष्टान्तमापन्नः सर्वेषां दुःखमावहन्॥ 1-49-17<br /> <br /> ततस्त्वं पुरुषश्रे[ष्ठ]ष्ठं धर्मेण प्रतिपेदिवान्।<br /> <br /> इदं वर्षसहस्राणि राज्यं कुरुकुलागतम्।<br /> <br /> बाल एवाभिषिक्तस्त्वं सर्वभूतानुपालकः॥ 1-49-18<br /> <br /> जनमेजय उवाच<br /> <br /> नास्मिन्कुले जातु बभूव राजा यो न प्रजानां प्रियकृत्प्रियश्च।<br /> <br /> विशेषतः प्रेक्ष्य पितामहानां वृत्तं महाद्वृत्तपरायणानाम्॥ 1-49-19<br /> <br /> कथं निधनमापन्नः पिता मम तथाविधः।<br /> <br /> आचक्षध्वं यथावन्मे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः॥ 1-49-20<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> एवं संञ्चोदिता राज्ञा मन्त्रिणस्ते नराधिपम्।<br /> <br /> ऊचुः सर्वे यथावृत्तं राज्ञः प्रियहितैषिणः॥ 1-49-21<br /> <br /> मन्त्रिण ऊचुः<br /> <br /> स राजा पृथिवीपालः सर्वशस्त्रभृतां वरः।<br /> <br /> बभूव मृगयाशीलस्तव राजन्पिता सदा॥ 1-49-22<br /> <br /> यथा पाण्डुर्महाबाहुर्धनुर्धरवरो युधि।<br /> <br /> अस्मास्वासज्य सर्वाणि राजकार्याण्यशेषतः॥ 1-49-23<br /> <br /> स कदाचिद्वनगतो मृगं विव्याध पत्रिणाः।<br /> <br /> विद्ध्वा चान्वसरत्तूर्णं तं मृगं गहने वने॥ 1-49-24<br /> <br /> पदातिर्बद्धनिस्त्रिंशस्त[ता]थायुधकलापवान्।<br /> <br /> न चाससाद गहने मृगं नष्टं पिता तव॥ 1-49-25<br /> <br /> परिश्रान्तो वयःस्थश्च षष्टिवर्षो जरान्वितः।<br /> <br /> क्षुधितः स महारण्ये ददर्श मुनिसत्तमम्॥ 1-49-26<br /> <br /> स तं पप्रच्छ राजेन्द्रो मुनिं मौनव्रते स्थितम्।<br /> <br /> न च किञ्चिदुवाचैनं पृष्टोऽपि स मुनिस्तदा॥ 1-49-27<br /> <br /> ततो राजा क्षुच्छ्रमार्तस्तं मुनिं स्थाणुवत्स्थितम्।<br /> <br /> मौनव्रतधरं शान्तं सद्यो मन्युवशं गतः॥ 1-49-28<br /> <br /> न बुबोध च तं राजा मौनव्रतधरं मुनिम्।<br /> <br /> स तं क्रोधसमाविष्टो धर्षयामास ते पिता॥ 1-49-29<br /> <br /> मृतं सर्पं धनुष्कोट्या समुत्क्षिप्य धरातलात्।<br /> <br /> तस्य शुद्धात्मनः प्रादात्स्कन्धे भरतसत्तम॥ 1-49-30<br /> <br /> न चोवाच स मेधावी तमथो साध्वसाधु वा।<br /> <br /> तस्थौ तथैव चाक्रुद्धः सर्पं स्कन्धेन धारयन्॥ 1-49-31<br /> <br /> इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि पारीक्षितीये एकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः॥ 49 ॥</div>

P16459