http://dharmawiki.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Adiparva_Adhyaya_45_%28%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AB%29 2026-05-05T23:43:04Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.35.4 http://dharmawiki.org/index.php?title=Adiparva_Adhyaya_45_(%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AB)&diff=120714&oldid=prev 2019-10-16T11:45:53Z

<p>new pg</p> <p><b>New page</b></p><div>सूत उवाच [सौतिरुवाच]<br /> <br /> एतस्मिन्नेव काले तु जरत्कारुर्महातपाः।<br /> <br /> चचार पृथिवीं कृत्स्नां यत्रसायंगृहो मुनिः॥ 1-45-1<br /> <br /> चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः।<br /> <br /> तीर्थेष्वाप्लवनं कृत्वा पुण्येषु विचचार ह॥ 1-45-2<br /> <br /> वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्नहरहर्मुनिः।<br /> <br /> स ददर्श पितॄन्गर्ते लम्बमानानधोमुखान्॥ 1-45-3<br /> <br /> एकतन्त्ववशिष्टं वै वीरणस्तम्बमाश्रितान्।<br /> <br /> तं तन्तुं [च श]दशनैराखुमाददानं बिलेशयम्॥ 1-45-4<br /> <br /> निराहारान्कृशान्दीनान्गर्ते स्वत्राणमिच्छतः।<br /> <br /> उपसृत्य स तान्दीनान्दीनरूपोऽभ्यभाषत॥ 1-45-5<br /> <br /> के भवन्तोऽवलम्बन्ते वीरणस्तम्बमाश्रिताः।<br /> <br /> दुर्बलं खादितैर्मूलैराखुना बिलवासिना॥ 1-45-6<br /> <br /> वीरणस्तम्बके मूलं यदप्येकमिह स्थितम्।<br /> <br /> तदप्ययं शनैराखुरादत्ते दशनैः शितैः॥ 1-45-7<br /> <br /> छेत्स्यतेऽल्पावशिष्टत्वादेतदप्यचिरादिव।<br /> <br /> ततस्तु पतितारोऽत्र गर्ते व्यक्तमधोमुखाः॥ 1-45-8<br /> <br /> तस्य मे दुःखमुत्पन्नं दृष्ट्वा युष्मानधोमुखान्।<br /> <br /> कृच्छ्रमापदमापन्नान्प्रियं किं करवाणि वः॥ 1-45-9<br /> <br /> तपसोऽस्य चतुर्थेन तृतीयेनाथवा पुनः।<br /> <br /> अर्धेन वापि निस्तर्तुमापदं ब्रूत मा चिरम्॥ 1-45-10<br /> <br /> अथवापि समग्रेण तरन्तु तपसा मम।<br /> <br /> भवन्तः सर्व एवेह काममेवं विधीयताम्॥ 1-45-11<br /> <br /> पितर ऊचुः<br /> <br /> वृद्धो भवान्ब्रह्मचारी यो नस्त्रातुमिहेच्छसि।<br /> <br /> न तु विप्राग्र्य तपसा शक्यते तद्व्यपोहितुम्॥ 1-45-12<br /> <br /> अस्ति नस्तात तपसः फलं प्रवदतां वर।<br /> <br /> संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्पताम निरयेऽशुचौ॥ 1-45-13<br /> <br /> संतानं हि परो धर्म एवमाह पितामहः।<br /> <br /> लम्बतामिह नस्तात न ज्ञानं प्रतिभाति वै॥ 1-45-14<br /> <br /> येन त्वा नाभिजानीमो लोके विख्यातपौरुषम्।<br /> <br /> वृद्धो भवान्महाभागो यो नः शोच्यान्सुदुःखितान्॥ 1-45-15<br /> <br /> शोचते चैव कारुण्याच्छृणु ये वै वयं द्विज।<br /> <br /> यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः॥ 1-45-16<br /> <br /> लोकात्पुण्यादिह भ्रष्टाः संतानप्रक्षयान्मुने।<br /> <br /> प्रणष्टं नस्तपस्तीव्रं न हि नस्तन्तुरस्ति वै॥ 1-45-17<br /> <br /> अस्तित्वेकोऽद्यनस्तन्तुः सोऽपि नास्ति यथा तथा।<br /> <br /> मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः॥ 1-45-18<br /> <br /> जरत्कारुरिति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः।<br /> <br /> नियतात्मा महात्मा च सुव्रतः सुमहातपाः॥ 1-45-19<br /> <br /> तेन स्म तपसो लोभात्कृच्छ्रमापादिता वयम्।<br /> <br /> न तस्य भार्या पुत्रो वा बान्धवो वास्ति कश्चन॥ 1-45-20<br /> <br /> तस्माल्लम्बामहे गर्ते नष्टसंज्ञा ह्यनाथवत्।<br /> <br /> स वक्तव्यस्त्वया दृ[ष्टो]ष्ट्वा ह्यस्माकं नाथवत्तया॥ 1-45-21<br /> <br /> पितरस्तेऽवलम्बन्ते गर्ते दीना अधोमुखाः।<br /> <br /> साधु दारान्कुरुष्वेति प्रजामुत्पादयेति च॥ 1-45-22<br /> <br /> कुलतन्तुर्हि नः शिष्टस्त्वमेवैकस्तपोधन।<br /> <br /> यस्त्वं पश्यसि नो ब्रह्मन्वीरणस्तम्बमाश्रितान्॥ 1-45-23<br /> <br /> एषोऽस्माकं कुलस्तम्ब आस्ते स्वकुलवर्धनः।<br /> <br /> यानि पश्यसि वै ब्रह्मन्मूलानीहास्य वीरुधः॥ 1-45-24<br /> <br /> एते नस्तन्तवस्तात कालेन परिभक्षिताः।<br /> <br /> यत्त्वेतत्पश्यसि ब्रह्मन्मूलमस्यार्धभक्षितम्॥ 1-45-25<br /> <br /> यत्र लम्बामहे गर्ते सोऽप्येकस्तप आस्थितः।<br /> <br /> यमाखुं पश्यसि ब्रह्मन्काल एष महाबलः॥ 1-45-26<br /> <br /> स तं तपोरतं मन्दं शनैः क्षपयते तुदन्।<br /> <br /> जरत्कारुं तपो[ल]लुब्धं मन्दात्मानमचेतसम्॥ 1-45-27<br /> <br /> न हि नस्तत्तपस्तस्य तारयिष्यति सत्तम।<br /> <br /> छिन्नमूलान्परिभ्रष्टान्कालोपहतचेतसः॥ 1-45-28<br /> <br /> अधःप्रविष्टान्पश्यास्मान्यथा दुष्कृतिनस्तथा।<br /> <br /> अस्मासु पतितेष्वत्र सह सर्वैः सबान्धवैः॥ 1-45-29<br /> <br /> छिन्नः कालेन सोऽप्यत्र गन्ता वै नरकं ततः।<br /> <br /> तपो वाप्यथवा यज्ञो यच्चान्यत्पावनं महत्॥ 1-45-30<br /> <br /> तत्सर्वमपरं तात न संतत्या समं मतम्।<br /> <br /> स तात दृष्ट्वा ब्रूयास्तं जरत्कारुं तपोधन॥ 1-45-31<br /> <br /> यथा दृष्टमिदं चात्र त्वयाख्येयमशेषतः।<br /> <br /> यथा दारान्प्रकुर्यात्स पुत्रानुत्पादयेद्यथा॥ 1-45-32<br /> <br /> तथा ब्रह्मं स्त्वया वाच्यः सोऽस्माकं नाथवत्तया।<br /> <br /> बान्धवानां [हितस्येह] हि तस्येह यथा चात्मकुलं तथा॥ 1-45-33<br /> <br /> कस्त्वं बन्धुमिवास्माकमनुशोचसि सत्तम।<br /> <br /> श्रोतुमिच्छाम सर्वेषां को भवानिह तिष्ठति॥ 1-45-34<br /> <br /> इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि जरत्कारुपितृदर्शने पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः॥ 45 ॥</div>

P16459